نوع مقاله: پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکترای علوم سیاسی دانشگاه ملی تاجیکستان

چکیده

با تجزیه اتحاد جماهیر شوروی و اضمحلال آن که به اعتباری هم شکست کمونیسم بود و هم شکست تئوری‏های غربی، دوران جنگ سرد به پایان رسید. از پی آن انگاره‌های سیاسی و دیدگاه‌های نظری متعددی در تلاش برای تبیین شرایط متحول و نوین بین‌المللی و ناظر بر فرآیند تغییرات جهانی سربرآوردند. تحلیل‏هایی که از وضعیت جدید ارائه می‏شد، همگی از این نقطه آغاز می‏گردید که فروپاشی شوروی به معنی پیروزی غرب است. از میان تحلیل‏های ارائه‏شده، دو نظریه توجه بیشتری را به خود معطوف کرد: یکی نظریه خوش‏بینانه فرانسیس فوکویاما بود که جهان آینده را نظامی تک‏قطبی و تحت سیطره لیبرال دموکراسی غرب می‏دید و نظریه دوم به هانتینگتون تعلق داشت که معتقد بود دنیای جدید به مرحله‏ای نایل آمده که در آن نه کشورها و سیاست‏پردازان، بلکه تمدن‏ها و فرهنگ‏سازان نقش‏آفرینان اصلی خواهند بود. اساس نظریه هانتینگتون بر این است که با پایان یافتن جنگ سرد، دوران نزاع ایدئولوژیک نیز خاتمه می‏یابد و عصر جدیدی آغاز می‏شود که مناقشه اصلی میان تمدن‏هاست. نظریه وی گرچه در مورد بسیاری از مسائل مهم جهان پاسخ‏گو نبوده، اما در مورد بسیاری از وقایع، نظیر جنگ‏های داخلی یوگسلاوی، ظهور بنیادگرایی مذهبی، نزاع‏های داخلی روسیه، تشدید درگیری‏های تجاری آمریکا و ژاپن و... توانایی چشمگیری از خود نشان داده است. آمریکایی‌ها برای معماری «نظم جدید» و «رهبری بر جهان» در دوران «پساشوروی» تلاش‌های زیادی انجام داده و هزینه‌های زیادی نیز متحمل شدند. ارائه‌ نظریاتی چون «نظم نوین بین‌الملل»، «پایان تاریخ» و یا «جنگ تمدن‌ها» را می‌توان در این مقاله مورد بررسی و تحلیل قرار داد. همچنین این مقاله به بررسی وضعیت جهانی پس از جنگ سرد می‌پردازد. در این بررسی از یک سو به روندهای جهانی در دوران پس از جنگ سرد به ویژه پس از یازده سپتامبر پرداخته شده و از دیگر سو تئوری‌های موجود جهت تبیین این وضعیت مورد واکاوی انتقادی قرار گرفته است. واژگان کلیدی: برخورد تمدن ها، هانتینگتون، جهانی شدن، گفتگوی تمدن ها، نظام بین‌الملل.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

International Approaches to theClash or Dialogue of Civilizations In the Light of the Impact of Globalization

نویسنده [English]

  • Ahmad Hakimipour

Ph.D. from Tajikistan National University

چکیده [English]

With the breakdown of the Soviet Union and its collapse which interpreted as the defeat of communism and also the defeatof credibility ofWestern theories and aftermaththe Cold Warended.Followingtheideas ofvariouspolitical theories and in orderto explain thesituationchangedandthe newinternational andglobal changemonitoringprocessemerge.The analysisofferedbythe new situation,allofthiswasthestarting point that theSoviet collapsemeantthe Western victory.Amonganalysispresented,twotheorieshaveattractedmore attention:Onetheorywasoptimistic by Francis Fukuyamathat considered futuremilitaryunipolarworlddominated by theliberal democracies ofthe West andthe secondtheory belongedtoHuntingtonthat believednew world has achieved to a stagewhere nocountriesandpolicymakers, butcivilizationandculturemakerswill be as key players.Huntington'stheoryis thatbythe end ofthe Cold Wareraideologicalbattleendsand a new erabegins as themainconflict is betweencivilizations.Althoughhistheoryabout manyimportant issues in the worldis notresponding,but formany events, such ascivil war inYugoslavia,the rise ofreligious fundamentalism, civil strife in Russia,businessescalation between AmericaandJapan, etc.has shownaremarkable ability. Americansforarchitecture"new order" and "world leader" in the"post-Soviet" done a lot ofeffortandhighcostswerealsoincurred.Theories such as "new internationalorder", "end of history" andor"clash of civilizations" can be studied andanalysedinthispaper.The paper alsodiscussestheglobal situationafter the Cold War. In this study, on the one handglobal trendsin the post-Cold War, deals especially afterSeptember elevenand on the other side,theoriesto explainthesituationanalysisiscritical.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Clash of Civilizations
  • Huntington
  • Globalization
  • Dialogue of Civilizations
  • the International System